Aktualność

Spotkanie Laboratorium źródeł w Instytucie Sztuki PAN

20 lutego, 2023

1 lutego 2023 r. w siedzibie Instytutu Sztuki PAN w Warszawie odbyło się spotkanie Laboratorium źródeł  poświęcone narzędziom i usługom tworzonym przez zespoły Instytutu. W spotkaniu wzięli udział koordynatorzy laboratorium: Maciej Głowiak i Dominik Purchała. Ze strony Instytutu stan realizacji projektu DARIAH-PL oraz dokonane zakupy infrastruktury zaprezentowały dr Dorota Piramidowicz i dr Agata Lipczik.

Dr Jacek Jackowski przedstawił MobiLab – mobilne laboratorium dźwięku i obrazu, które pozwoli na rejestrację wydarzeń artystycznych i pozyskiwanie regionalnych materiałów dźwiękowych w ramach kulturoznawczych i etnomuzykologicznych badań terenowych na obszarze całej Polski. Na  wyposażenie MobiLab składają się wysokiej klasy mikrofony różnych typów, kamery, rekordery, dyski, kompletne okablowanie, oraz komputer z oprogramowaniem do rekonstrukcji i masteringu nagrań dźwiękowych. MobiLab ruszyło już w teren z końcem 2022 r.

Maciej Królikowski, Magdalena Bill-Kunce oraz Anna Rutkowska podczas nagrań Andrzeja Klejzerowicza – legacza z Ciechanowca, fot. Piotr Jamski, Winna-Poświętna 09-12-2022

W Laboratorium źródeł Instytut Sztuki udostępni również dwa cenne zasoby.

„Katalog Zabytków Sztuki w Polsce”, zaprezentowany przez dr Marcina Zglińskiego, obejmie wersje cyfrowe ok. 200 tomów publikowanej od 1951 serii wydawniczej. Opiera się ona na inwentaryzacji wszystkich zabytków sztuki poza zbiorami muzealnymi i prywatnymi (architektury i wyposażenia ruchomego) i stanowi formę pośrednią między szczegółowym inwentarzem topograficznym, a katalogiem. Tworzone repozytorium umożliwi przeszukiwanie zdigitalizowanego i zweryfikowanego zasobu obejmującego wszystkie opublikowane tomy.

„Unikatowe materiały wizualne do badań dziedzictwa kulturowego Judaizmu w dawnej RP„, które przedstawił dr Piotr Lasek, to zbiór materiałów będących świadectwem obecności Żydów w Polsce. Obejmuje on dokumentację fotograficzną oraz rysunkową, powstałą przed II wojną światową, wytworzoną przez polskie organizacje i instytucje zajmujące się ochroną oraz inwentaryzacją zabytków sztuki (Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości, Wydział Zabytków Towarzystwa Straży Kresowej, Centralne Biuro Inwentaryzacji Zabytków Sztuki, urzędy okręgowych konserwatorów zabytków). Całość zasobu zostanie zdigitalizowana, a uzyskane cyfrowe wersje zapisu umieszczone w repozytorium dokumentacji naukowej, dostępnym on-line.

Aktualność

Prezentacja Dariah.lab i Dariah Inspire na konferencji TRIPLE 2023

9 lutego, 2023

W dniach 1-3.02.2023 r. w Bonn odbyła się konferencja TRIPLE 2023.  TRIPLE (Transforming Research through Innovative Practices for Linked  Interdisciplinary Exploration) to europejski projekt, w ramach którego od 2019 roku tworzona jest wielojęzyczna platforma GoTriple do  przeszukiwania informacji naukowych (publikacji, projektów czy danych) w  humanistyce i naukach społecznych.

Podczas sesji plakatowej, dr inż. Tomasz Hoffmann (PCSS) i Marta  Błaszczyńska (IBL PAN) przedstawili Dariah.lab oraz Dariah Inspire – platformę wymiany wiedzy o projektach, narzędziach, osobach i instytucjach współpracujących z Dariah.lab lub związanych z humanistyką cyfrową (Dariah.lab: Interdisciplinary Collaboration of Humanities and Technology). Następnie wzięli udział w panelu dyskusyjnym na temat współpracy interdyscyplinarnej  pomiędzy humanist(k)ami i specjalist(k)ami IT w większych projektach  infrastrukturalnych. Dyskusja skłoniła uczestników do podzielenia się  doświadczeniami, wyzwaniami i metodami przyjętymi we wspólnej pracy.  Pozwoliła również na zapoznanie się z problemami i rozwiązaniami  napotykanymi przez inne zespoły w podobnych projektach.

Aktualność

Spotkanie grup roboczych Laboratorium źródeł na UAM

8 grudnia, 2022

30 listopada 2022 roku w siedzibie Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odbyło się spotkanie grup roboczych wchodzących w skład Laboratorium źródeł projektu DARIAH-PL. Podczas spotkania zespoły uniwersyteckie koordynowane przez prof. ucz. dr hab. Katarzynę Klessę prezentowały powstałe w ramach projektu laboratoria i opowiadały o organizacji oraz postępie prac.

Prof. ucz. dr hab. Maciej Karpiński oraz dr hab. Ewa Jarmołowicz-Nowikow z Zakładu Komunikacji Multimodalnej zaprezentowali – tuż przed jego oficjalną inauguracją – Laboratorium Dariah.lab MULTICO. Laboratorium powstało przede wszystkim, choć nie tylko, w celu stworzenia korpusu multimodalnego MultiCo, który ma zawierać zapis audiowizualny z mediów publicznych i ze studyjnych sesji nagraniowych wraz z synchroniczną transkrypcją warstwy werbalnej wypowiedzi i jej własnościami prozodycznymi, anotacją gestykulacji i mimiki oraz odpowiednimi metadanymi.

Dr Kamila Kłudkiewicz omówiła prace związane z tworzonym Archiwum Audiowizualnym Wydziału Nauk o Sztuce, stanowiącym bazę skanów dokumentów, fotografii, grafik oraz nagrań dźwiękowych, która w formie serwisu internetowego dostępna będzie dla użytkowników infrastruktury konsorcjum DARIAH-PL.

Ostatnim laboratorium, zaprezentowanym przez prof. ucz. dr hab. Piotra Podlipniaka z Instytutu Muzykologii, była znajdująca się w budynku Wydziału Historii UAM na kampusie Morasko, infrastruktura do badań percepcji muzyki, mowy i gestu wraz z zestawem archiwalnych danych muzycznych oraz procedury ich pozyskiwania.

W spotkaniu uczestniczyli również koordynatorzy Laboratorium źródeł: Dominik Purchała z Centrum Kompetencji Cyfrowych UW oraz Maciej Głowiak z PCSS.

Aktualność

Spotkanie koordynatorów laboratoriów Dariah.lab

5 grudnia, 2022

W dniach 1-2 grudnia 2022  w CBPIO  odbyło się spotkanie koordynatorów laboratoriów tworzących infrastrukturę Dariah.  Celem spotkania było podsumowanie dotychczasowych prac toczących się w każdym z pięciu laboratoriów, omówienie planów na ostatni już rok realizacji projektu, w szczególności związanych z integracją tworzonych rozwiązań, oraz rozpoczęcie działań mających na celu opracowanie tzw. workflows.

Workflow to scenariusz realizacji zadania wykorzystujący różne elementy infrastruktury, umiejscowione w różnych laboratoriach, w celu osiągnięcia określonego celu. Scenariusze będą przykładami wykorzystania Dariah.pl i jednocześnie formą dokumentacji infrastruktury, ukazując jej potencjał. Mogą one również stanowić przykłady tzw. dobrych praktyki prowadzenia badań w danej dziedzinie humanistyki cyfrowej.

Aktualność

Warsztaty w Europejskim Centrum Edukacji Geologicznej UW

19 października, 2022

W dniach 10-13 października 2023 r. w ośrodku Europejskiego Centrum Edukacji Geologicznej UW w Chęcinach odbyło się spotkanie zespołów Uniwersytetu Warszawskiego (Centrum Kompetencji Cyfrowych UW; Wydział Geologii UW) oraz Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego mające na celu poszerzenie współpracy związanej z wykorzystaniem fotogrametrii, skanowania laserowego oraz pilotowania dronów do zastosowań związanych z pozyskiwaniem danych źródłowych dla projektów archeologicznych i interdyscyplinarnych.

Europejskiego Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach

Spotkanie miało charakter warsztatowy. W jego trakcie testowano drony Phantom 4 RTK, platformy Matrice M30 oraz Matrice 300 RTK z sensorami Zenmuse P1 (RGB), Zenmuse L1 (LIDAR), Zenmuse H20T (termowizja), Share 102S (5 obiektywów RBG). Zostały również omówione zagadnienia z zakresu zastosowania dronów w inspekcji i monitoringu, a także zastosowanie BSP w fotogrametrii, geodezji i GIS z uwzględnieniem aktualnych przepisów prawa dotyczących zasad wykonywania lotów i eksploatacji BSP.

Temat wykonywania fotogrametrii z BSP został rozwinięty od planowania misji, poprzez pozyskanie danych aż do uzyskania gotowych produktów końcowych (chmura punktów, modele 3D mesh, NMPT, NMT, ortofotomozaika). Całość zamykały zagadnienia analizy pozyskanych danych, eksport danych do innych programów GIS i CAD wraz z generowaniem raportów końcowych potwierdzających jakość przeprowadzonych pomiarów.

Aktualność

TEI Modelling of Lexicographic Data in the DARIAH-PL Project

29 września, 2022

W dniach 12-16 września 2022 r. w Newcastle nad Tyną w Wielkiej Brytanii odbyła się cykliczna konferencja TEI (TEI 2022), na której humaniści z programistami spotkali się, by rozmawiać o tworzeniu edycji cyfrowych z wykorzystaniem standardu TEI (Text Encoding Initiative).

Dr Krzysztof Nowak z Instytutu Języka Polskiego PAN wygłosił referat pt. TEI Modelling of Lexicographic Data in the DARIAH-PL Project przygotowany wspólnie z dr Dorotą Miką i mgr Wojciechem Łukasikiem. Autorzy przedstawili w nim prace nad konwersją tekstu z drukowanych słowników naukowych do formatu XML zgodnego ze standardem TEI. Prace te są realizowane przez zespół IJP PAN w ramach projektu DARIAH-PL.

Aktualność

DARIAH-PL na Forum Badawczym

23 sierpnia, 2022

W dniach 21-27 sierpnia w Poznaniu odbywa się XXIII Międzynarodowy Kongres Nauk Historycznych, w ramach którego historycy z całego świata dyskutują nad najbardziej palącymi tematami, przedstawiają wyniki swoich badań oraz budują sieć międzynarodowej współpracy. Podczas tej edycji Kongresu po raz pierwszy organizowane jest Forum Badawcze. Głównym celem Forum jest umożliwienie instytucjom badawczym przedstawienia uznanym uczonym i początkującym badaczom realizowanych lub planowanych projektów oraz nawiązanie z nimi współpracy.

Jednym z takich projektów jest DARIAH-PL. Prezentacja projektu obejmuje elementy infrastruktury Dariah.lab, które mogą być szczególnie przydatne w badaniach prowadzonych przez historyków. Są to m.in. usługi dokumentowania i wysokiej jakości digitalizacji stanowisk archeologicznych, zabytków sztuki, manuskryptów i starodruków oraz zbiorów archiwaliów kartograficznych; pozyskiwanie zawartości dokumentów historycznych z wykorzystaniem takich technologii jako OCR czy ASR; datowanie i uwspółcześnianie tekstów historycznych czy wreszcie zastosowanie do danych historycznych nowoczesnych technik przetwarzania, wizualizacji i dystrybucji pozwalających na spójne przedstawienie historii danego miejsca i jego zmian na przestrzeni czasu.

Prezentacja będzie miała miejsce w piątek 26 sierpnia, a przez cały czas trwania kongresu zapraszamy na stoisko lidera projektu – ICHB PAN PCSS.

Aktualność

Dariah.lab na konferencji TNC 2022

22 czerwca, 2022

Projekt DARIAH-PL został zaprezentowany na tegorocznej konferencji TNC. Jest to największa i najbardziej prestiżowa konferencja  sieci naukowo-akademickich w Europie. W dniach 13-17 czerwca w Trieście we Włoszech odbyła się jej 37 edycja, będąca pierwszym od trzech lat wydarzeniem TNC organizowanym w stacjonarnej formie. Wzięło w niej udział 735 uczestników z 69 krajów, a ponad 500 kolejnych śledziło jej przebieg on-line.

Prezentacja infrastruktury Dariah.lab miała miejsce podczas sesji zatytułowanej „From Space to the Ocean Bed” obejmującej trzy rozwiązania infrastrukturalne wspierające badania z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii. Maciej Głowiak z PCSS przedstawił społeczności TNC założenia naszego projektu oraz elementy budowanej w jego ramach infrastruktury, w szczególności szereg komponentów Laboratorium źródeł, które będą dostępne do pozyskiwania i przetwarzania danych w różnych obszarach humanistyki cyfrowej.

Instrumenty wspomagające prowadzenie badań obejmą m.in. georadary (wykorzystujące zjawisko odbicia impulsów na granicach warstw o różnych własnościach fizycznych), LIDAR (realizujący pomiar odległości poprzez oświetlanie celu światłem laserowym), spektrometry, magnetometry, kamery 8K, 360°, 3D oraz  plenoptyczne (rejestrujące nie tylko natężenie, ale również kierunki rozchodzenia się światła), aparaturę rejestrującą dźwięk wielokanałowo i ambisonicznie (dookólnie wraz z lokalizacją źródła dźwięku względem mikrofonu), systemy motion capture (rejestrujące ruch obiektów w celu przekształcenia do postaci 3D) oraz zaawansowane aparaty fotograficzne.

Aktualność

Podróż danych przez e-infrastrukturę Dariah.lab

24 maja, 2022

Podczas zeszłorocznej  konferencji DARIAH Annual Event przedstawiliśmy społeczności DARIAH projekt DARIAH-PL. W tym roku kontynuujemy tę prezentację, opisując komponenty infrastruktury Dariah.lab i sposób, w jaki są one wykorzystywane do realizacji innowacyjnych scenariuszy badawczych.

Nasza prezentacja ma formę opowieści o danych i ich podróży przez e-infrastrukturę Dariah.lab. Skupiamy się na danych, ponieważ są one jednym z najważniejszych zasobów w wielu scenariuszach badawczych DARIAH-PL. Koncepcja podróży pomaga nam przedstawić w przystępny sposób złożoną strukturę przetwarzania danych zaimplementowaną w e-infrastrukturze.

Dane są tworzone, identyfikowane, eksponowane, wzbogacane, łączone, analizowane i wizualizowane przez różne komponenty Dariah.lab. Te etapy przetwarzania danych odpowiadają etapom różnych scenariuszy badawczych, a jednocześnie określają drogę danych przez e-infrastrukturę. Aby zilustrować te procesy, posługujemy się analogią do podróży, w czasie której dane są przetwarzane, a ostateczny cel podróży reprezentuje pożądany rezultat.

Niektóre etapy podróży są wspólne dla wszystkich danych, choć mogą być realizowane w różny sposób dla różnych ich typów. Istnieją też komponenty dedykowane dla konkretnych typów danych. W naszej prezentacji omawiamy te aspekty, wyjaśniając, w jaki sposób poszczególne laboratoria e-infrastruktury Dariah.lab przyczyniają się do tworzenia, wzbogacania i dostarczania wysokiej jakości danych zgodnych z zasadami FAIR.

Aktualność

DARIAH-PL wpisana na listę projektów Time Machine

30 sierpnia, 2021

Time Machine Organization prowadzi szeroko zakrojone działania wspierające ochronę, zachowanie, odtwarzanie i propagowanie europejskiego dziedzictwa kulturowego z wykorzystaniem nowoczesnych technologii i infrastruktur cyfrowych. Ich celem jest stworzenie Big Data of the Past – ogromnego, rozproszonego, cyfrowego systemu informacyjnego odwzorowujący społeczną, kulturową i geograficzną ewolucję Europy na przestrzeni dziejów, który stanowić będzie żywy zasób społeczny i gospodarczy. Obejmie on kilometry archiwów, zasoby muzeów i inne zbiory geohistoryczne. TMO opiera się na wyjątkowych atutach Europy: jej długiej historii, wielojęzyczności i wielokulturowości.

Jednym z głównych filarów programu Time Machine i wizji Big Data of the Past jest łączenie zasobów udostępnianych przez osoby i instytucje, które uczestniczą w różnych projektach tworzących tzw. lokalne Wehikuły czasu (ang. Time Machines), realizowanych w różnych krajach europejskich. Lokalny Wehikuł czasu to obszar geograficzny (miasto, miejsce, region) , na którym prowadzony jest szereg działań mających na celu rekonstrukcję jego przeszłości.

Działania realizowane w ramach DARIAH-PL, polegające na wykorzystaniu osiągnięć technologicznych do budowy Dariah.lab będącej rozproszoną cyfrową infrastrukturą informacyjną wspierającą zachowanie, udostępnianie i wykorzystanie naszego dziedzictwa kulturowego, są zbieżne z celami TMO. Tym samym projekt DARIAH-PL stał się jednym z projektów związanych z Time Machine i kolejnym krokiem prowadzącym do utworzenia naszego lokalnego Wehikułu czasu.

FE logotype RP logotype EU logotype